Ból kolan to jedna z najczęstszych dolegliwości, z jakimi zgłaszają się pacjenci do gabinetów fizjoterapeutycznych i ortopedycznych. Niezależnie od tego, czy jesteś zapalonym biegaczem, osobą spędzającą wiele godzin za biurkiem, czy seniorem borykającym się ze zmianami zwyrodnieniowymi – problemy ze stawem kolanowym potrafią skutecznie uprzykrzyć codzienne funkcjonowanie. Gdy tradycyjne maści przeciwbólowe zawodzą, a farmakoterapia obciąża żołądek, z pomocą przychodzi nowoczesna fizykoterapia.
Laseroterapia kolan to wysoce skuteczna, całkowicie bezinwazyjna i bezpieczna metoda leczenia, która wykorzystuje stymulujące właściwości światła do głębokiej regeneracji tkanek. W tym artykule przyjrzymy się z bliska, jak dokładnie działa ten zabieg, dla kogo jest przeznaczony i jakich efektów można się po nim spodziewać.
Czym jest laseroterapia kolan i jak działa?
W medycynie estetycznej światło lasera wykorzystuje się często do niszczenia i złuszczania tkanek (np. przy usuwaniu blizn). W fizjoterapii cel jest zupełnie inny – tutaj zależy nam na leczeniu i odbudowie. Do zabiegów na stawy wykorzystuje się tzw. lasery biostymulacyjne (LLLT – Low-Level Laser Therapy) oraz lasery niskoenergetyczne i wysokoenergetyczne (HILT), które wnikają głęboko w tkanki, nie powodując ich uszkodzenia ani przegrzania.
Gdy precyzyjna wiązka światła laserowego dociera do komórek wewnątrz uszkodzonego stawu kolanowego, wywołuje szereg pozytywnych reakcji fotochemicznych na poziomie komórkowym:
-
Wzrost produkcji ATP (adenozynotrifosforanu): Komórki otrzymują potężny zastrzyk energii niezbędnej do namnażania się i naprawy uszkodzeń (np. w obrębie chrząstki stawowej lub więzadeł).
-
Poprawa mikrokrążenia: Laser rozszerza naczynia krwionośne, co prowadzi do lepszego dotlenienia i odżywienia tkanek oraz szybszego odprowadzania nagromadzonych płynów zapalnych i toksyn.
-
Działanie przeciwbólowe: Światło lasera stymuluje wydzielanie endorfin (naturalnych substancji przeciwbólowych organizmu) oraz wpływa na polaryzację błon komórkowych włókien nerwowych, skutecznie blokując przewodzenie impulsów bólowych do mózgu.
-
Efekt przeciwzapalny: Zabieg drastycznie przyspiesza wchłanianie się obrzęków i wysięków wewnątrzstawowych.
Wskazania: Kiedy warto zdecydować się na zabieg?
Laseroterapia to niezwykle uniwersalne narzędzie, które fizjoterapeuci włączają do planów leczenia wielu zróżnicowanych schorzeń narządu ruchu. Staw kolanowy, ze względu na swoją skomplikowaną budowę i ogromne obciążenia, na jakie jest wystawiony, reaguje na tę formę terapii wyjątkowo dobrze.
Zmiany zwyrodnieniowe i stany zapalne
Z wiekiem chrząstka stawowa ulega zużyciu (tzw. gonartroza). Laseroterapia jest jednym z fundamentów leczenia zachowawczego w chorobie zwyrodnieniowej. Doskonale radzi sobie również z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), zapaleniem kaletek maziowych oraz stanami zapalnymi przyczepów mięśniowych.
Urazy sportowe i przeciążenia
Aktywność fizyczna to zdrowie, ale często okupione kontuzjami. Laseroterapia kolan wykazuje spektakularne efekty w leczeniu typowych dolegliwości sportowców:
-
Kolano biegacza (zespół pasma biodrowo-piszczelowego) i kolano skoczka (zapalenie więzadła rzepki).
-
Naderwania i naciągnięcia więzadeł (ACL, PCL, MCL).
-
Uszkodzenia łąkotek.
-
Stłuczenia, skręcenia stawu i krwiaki powstałe w wyniku nagłych urazów.
Rekonwalescencja pooperacyjna
Zabieg ten jest nieocenionym wsparciem po interwencjach chirurgicznych, takich jak artroskopia kolana, rekonstrukcja więzadła krzyżowego (ACL) czy wszczepienie endoprotezy. Przyspiesza gojenie się blizn pooperacyjnych, redukuje pooperacyjny obrzęk i pozwala pacjentowi znacznie szybciej wrócić do ćwiczeń rehabilitacyjnych.
Jak wygląda zabieg i czy jest bolesny?
Wielu pacjentów, słysząc słowo „laser”, obawia się pieczenia lub bólu. Zupełnie niepotrzebnie! Laseroterapia biostymulacyjna jest procedurą w 100% bezbolesną. W przypadku nowocześniejszych laserów wysokoenergetycznych (HILT) pacjent może odczuwać jedynie bardzo przyjemne, delikatne i głębokie ciepło.
Sama wizyta przebiega szybko i komfortowo. Terapeuta odsłania chore kolano, a zarówno pacjent, jak i osoba wykonująca zabieg, zakładają specjalne okulary ochronne zabezpieczające wzrok przed promieniowaniem. Następnie głowica lasera jest przykładana bezpośrednio do skóry w chorym miejscu (metoda kontaktowa) lub trzymana w niewielkiej odległości od niej (metoda bezkontaktowa). Czas trwania jednej sesji to zaledwie od 5 do 15 min., w zależności od parametrów urządzenia i obszaru poddawanego naświetlaniu.
Ile zabiegów potrzeba, aby zauważyć efekty?
Choć działanie przeciwbólowe może być odczuwalne już po pierwszej wizycie, laseroterapia opiera się na procesach kumulatywnych. Aby komórki w stawie mogły się zregenerować i trwale zlikwidować stan zapalny, konieczne jest systematyczne bodźcowanie.
Lekarze i fizjoterapeuci zazwyczaj zlecają serię składającą się z 10 do 15 zabiegów. Wykonuje się je z dużą częstotliwością – najczęściej codziennie lub co drugi dzień (z wyłączeniem weekendów). Po zakończeniu pełnej serii procesy gojenia w tkankach trwają jeszcze przez kilka tygodni, co oznacza, że ostateczny efekt terapeutyczny może pojawić się nawet miesiąc po zakończeniu naświetlań.
Laseroterapia stawu kolanowego – przeciwwskazania
Mimo że naświetlanie jest zabiegiem bardzo łagodnym dla organizmu, silna stymulacja procesów komórkowych sprawia, że istnieje grupa pacjentów, która nie może z niej skorzystać. Do najważniejszych przeciwwskazań należą:
-
Aktywne choroby nowotworowe (oraz okres ok. 5 lat od wyleczenia – ze względu na ryzyko pobudzenia komórek rakowych do wzrostu).
-
Ciąża (nie wykonuje się zabiegów w okolicach brzucha i miednicy, jednak leczenie kolan często wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem prowadzącym).
-
Aktywne infekcje wirusowe, bakteryjne oraz wysoka gorączka.
-
Skłonność do krwawień i zażywanie silnych leków przeciwzakrzepowych.
-
Czynna gruźlica.
-
Rozrusznik serca (względne przeciwwskazanie, wymagające zachowania dużej odległości od urządzenia, jednak przy naświetlaniu kolan zazwyczaj dopuszczalne).
Laseroterapia kolan to potężny sojusznik w drodze do odzyskania pełnej sprawności. Warto jednak pamiętać, że najlepsze i najtrwalsze rezultaty osiąga się, traktując ją jako element kompleksowej fizjoterapii – w połączeniu z odpowiednio dobranymi ćwiczeniami (kinezyterapią) oraz terapią manualną.
