Botoks

Czym dokładnie jest botoks i jak działa na naszą skórę?

Botoks, znany w terminologii medycznej jako toksyna botulinowa typu A, to substancja białkowa produkowana przez bakterie Clostridium botulinum. Choć słowo „toksyna” może brzmieć niepokojąco, w medycynie estetycznej stosuje się jej wysoce oczyszczoną, laboratoryjnie wyizolowaną i niezwykle rozcieńczoną formę, która jest całkowicie bezpieczna dla organizmu pacjenta.

Działanie botoxu polega na neuromodulacji. Po wstrzyknięciu preparatu w precyzyjnie wybrany mięsień, substancja ta czasowo blokuje uwalnianie acetylocholiny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za przesyłanie impulsów nerwowych do mięśni. W efekcie mięsień ulega głębokiemu rozluźnieniu i przestaje się kurczyć. Skóra znajdująca się nad nim przestaje się zaginać, co prowadzi do wygładzenia istniejących zmarszczek mimicznych oraz zapobiega powstawaniu nowych. Należy podkreślić, że botoks nie jest wypełniaczem (nie dodaje objętości tak jak kwas hialuronowy), lecz działa u samego źródła problemu, relaksując nadmierną mimikę.

Jakie preparaty są wykorzystywane w gabinetach?

Wielu pacjentów używa słowa „botox” jako potocznej nazwy każdego zabiegu wygładzającego zmarszczki, podczas gdy w rzeczywistości jest to nazwa handlowa jednego z konkretnych preparatów. Na rynku medycznym dostępnych jest kilka certyfikowanych rodzajów toksyny botulinowej, które różnią się między sobą wielkością cząsteczki oraz obecnością białek kompleksujących.

Najczęściej wykorzystywane i najbardziej przebadane preparaty to:

• BOTOX® (producent: Allergan): To pierwszy i najbardziej znany na świecie preparat toksyny botulinowej. Posiada najdłuższą historię badań klinicznych i jest niezwykle precyzyjny w swoim działaniu, co minimalizuje ryzyko przemieszczenia się substancji do sąsiednich tkanek.

• Azzalure® (producent: Galderma): Preparat charakteryzujący się nieco mniejszą cząsteczką, co sprawia, że potrafi działać szybciej (efekty bywają widoczne już po dwóch dobach) i nieco szerzej „rozlewa się” wokół miejsca wkłucia. Często wybierany do leczenia większych partii, takich jak zmarszczki na czole.

• Bocouture® (producent: Merz Aesthetics): To preparat nowej generacji, który został pozbawiony białek kompleksujących. Dzięki temu uchodzi za najczystszą formę toksyny. Jego główną zaletą jest zminimalizowane ryzyko wytworzenia przez organizm przeciwciał, co jest istotne u pacjentów regularnie i od lat korzystających z zabiegów.

W jakich problemach pomaga botox? Wskazania do zabiegu

Toksyna botulinowa to jeden z najbardziej wszechstronnych leków współczesnej medycyny. Jej zastosowanie sięga znacznie dalej niż tylko wygładzanie twarzy.

Zastosowanie w medycynie estetycznej

W kosmetologii medycznej botoks wykorzystywany jest przede wszystkim do relaksacji górnej partii twarzy. Doskonale radzi sobie z następującymi problemami:

• Lwia zmarszczka: Pionowe bruzdy między brwiami, które nadają twarzy groźny, zmartwiony i surowy wyraz.

• Kurze łapki: Siateczka drobnych zmarszczek wokół zewnętrznych kącików oczu, powstająca podczas uśmiechania się.

• Zmarszczki poprzeczne czoła: Poziome linie pojawiające się przy unoszeniu brwi (np. przy zdziwieniu).

• Zmarszczki palacza: Pionowe linie nad górną wargą.

• Uśmiech dziąsłowy (Gummy smile): Nadmierne odsłanianie górnych dziąseł podczas uśmiechu; botox obniża aktywność mięśnia dźwigacza wargi górnej.

• Opadające kąciki ust: Delikatne podanie preparatu potrafi zniwelować smutny wyraz twarzy.

• Zmarszczki na szyi (tzw. obręcze Wenus) oraz „szyja indycza”: Relaksacja mięśnia szerokiego szyi (platyzmy) pozwala osiągnąć efekt tzw. liftingu Nefretete.

Zastosowanie lecznicze i medyczne

Warto pamiętać, że toksyna botulinowa została początkowo stworzona dla okulistyki i neurologii. Dziś jest zbawieniem dla pacjentów cierpiących na uciążliwe dolegliwości fizyczne:

• Leczenie nadpotliwości: Podanie preparatu w obszar pach, dłoni lub stóp blokuje nerwy zaopatrujące gruczoły potowe, całkowicie hamując wydzielanie potu na okres kilku miesięcy.

• Leczenie bruksizmu: Rozluźnienie przerośniętych żwaczy nie tylko łagodzi bóle głowy i chroni zęby przed ścieraniem zgrzytaniem, ale również optycznie wysmukla twarz, zmieniając jej kształt z kwadratowego na bardziej owalny.

• Przewlekłe migreny: Precyzyjne iniekcje w wybrane punkty na głowie i karku znacząco redukują częstotliwość i siłę napadów migrenowych.

Jakie są uśrednione ceny zabiegów z użyciem botoksu?

Koszty terapii toksyną botulinową zależą głównie od ilości zużytego preparatu (liczby jednostek) oraz renomy samej kliniki. W medycynie estetycznej przyjęło się rozliczanie zabiegu na podstawie tak zwanych „okolic”. Jedna okolica to na przykład same kurze łapki, albo sama lwia zmarszczka.

• Jedna okolica twarzy: uśredniony koszt wynosi od pięciuset do siedmiuset złotych.

• Dwie okolice (np. czoło i lwia zmarszczka): ceny wahają się zazwyczaj od dziewięciuset do tysiąca dwustu złotych.

• Pełna górna część twarzy (trzy okolice): koszt rzędu tysiąca dwustu do tysiąca sześciuset złotych.

• Leczenie bruksizmu (żwacze): z uwagi na konieczność użycia dużej ilości preparatu w silnych mięśniach, cena wynosi od tysiąca dwustu do nawet dwóch tysięcy złotych.

• Leczenie nadpotliwości pach: jest to najdroższy zabieg wykorzystujący botox, a jego średni koszt waha się od tysiąca sześciuset do dwóch i pół tysiąca złotych.

Gdzie najlepiej wykonać zabieg toksyną botulinową?

Wybór odpowiedniego miejsca jest absolutnie kluczowy dla bezpieczeństwa i sukcesu terapeutycznego. Zabieg wstrzykiwania botoksu powinien być wykonywany wyłącznie w profesjonalnych klinikach i gabinetach medycznych przez wykwalifikowanego lekarza.

Toksyna botulinowa jest lekiem wydawanym na receptę. Choć na rynku nie brakuje ofert od kosmetyczek czy osób bez wykształcenia medycznego pracujących w salonach fryzjerskich, korzystanie z takich usług to ogromne ryzyko. Tylko dyplomowany lekarz posiada doskonałą znajomość anatomii twarzy, układu nerwowego oraz mięśniowego. Wie dokładnie, na jaką głębokość wprowadzić igłę i jak uniknąć porażenia niewłaściwych partii mięśni. Ponadto placówki medyczne gwarantują zachowanie najwyższych standardów sterylności oraz używają oryginalnych preparatów zakupionych w oficjalnych hurtowniach farmaceutycznych, a nie tańszych, niewiadomego pochodzenia zamienników z rynków azjatyckich.

Bolesność zabiegu – czego się spodziewać?

Wielu pacjentów przed pierwszą wizytą obawia się bólu. W rzeczywistości zabieg z użyciem botoksu uchodzi za jeden z najbardziej komfortowych w całej medycynie estetycznej.

Do iniekcji wykorzystuje się niezwykle cienkie i krótkie igły (tzw. „igły insulinówki”). Pacjenci opisują odczucia towarzyszące ukłuciu jako delikatne uszczypnięcie lub ugryzienie komara. Cała procedura, w zależności od obszaru, trwa od pięciu do piętnastu minut. Ze względu na bardzo krótki czas trwania i minimalny dyskomfort, w przypadku botoxu standardowo nie stosuje się znieczulenia miejscowego w postaci kremu (jak ma to miejsce np. przy powiększaniu ust). U osób wyjątkowo wrażliwych lekarz może zastosować schłodzenie okolicy zabiegowej specjalnym kompresem bezpośrednio przed ukłuciem.

Kiedy widać pierwsze efekty i jak długo się utrzymują?

Rezultaty podania toksyny botulinowej nie są widoczne natychmiast po zejściu z fotela. Preparat potrzebuje czasu, aby połączyć się z receptorami nerwowymi.

• Pierwsze zmiany w napięciu mięśni zazwyczaj można zaobserwować po około trzech do pięciu dni.

• Pełny efekt wygładzenia rozwija się stopniowo, a ostateczny rezultat widoczny jest dokładnie po czternastu dniach od iniekcji. To właśnie po upływie dwóch tygodni pacjent powinien zgłosić się na wizytę kontrolną, podczas której lekarz może (w razie potrzeby) dostrzyknąć minimalną ilość preparatu.

Trwałość zabiegu jest kwestią wysoce indywidualną. Zależy od intensywności mimiki, stylu życia, ekspozycji na słońce oraz indywidualnego metabolizmu. Średnio efekty utrzymują się na zadowalającym poziomie przez okres od trzech do sześciu miesięcy. Po tym czasie mięśnie stopniowo odzyskują swoją pełną sprawność, a zmarszczki mogą powrócić, choć bardzo często są już płytsze z powodu wielomiesięcznego „oduczenia się” nawyku marszczenia danej okolicy.

Rekonwalescencja po zabiegu – najważniejsze zalecenia

Botoks jest często nazywany zabiegiem lunchowym, co oznacza, że niemal natychmiast po wyjściu z gabinetu można wrócić do codziennych obowiązków. Aby jednak preparat nie przemieścił się w niepożądane rejony twarzy, należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń pozabiegowych:

• Przez pierwsze cztery godziny po wizycie nie wolno się kłaść, schylać głowy do dołu ani spać.

• Przez co najmniej dobę obowiązuje bezwzględny zakaz masowania, pocierania czy uciskania miejsc, w których dokonywano wkłuć.

• W dniu zabiegu należy zrezygnować ze spożywania alkoholu.

• Przez około siedem dni trzeba unikać gwałtownych wahań temperatur, co oznacza zakaz korzystania z sauny, solarium, gorących kąpieli oraz kriokomory.

• Wskazane jest powstrzymanie się od intensywnego wysiłku fizycznego (siłownia, bieganie) na okres od dwóch do trzech dni, aby nie doprowadzić do nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych.

Przeciwwskazania do stosowania botoxu

Choć zabieg jest bezpieczny, istnieje grupa czynników, które całkowicie dyskwalifikują pacjenta z możliwości przyjęcia toksyny. Do bezwzględnych przeciwwskazań zalicza się:

• Okres ciąży oraz karmienia piersią.

• Choroby złącza nerwowo-mięśniowego (takie jak stwardnienie zanikowe boczne, miastenia gravis czy zespół Lamberta-Eatona).

• Aktywne infekcje, stany zapalne lub rany w planowanym miejscu wstrzyknięć.

• Uczulenie na albuminę ludzką lub jakikolwiek inny składnik preparatu.

• Przyjmowanie niektórych grup antybiotyków (zwłaszcza aminoglikozydów).

• Zaburzenia krzepnięcia krwi.

Ewentualne skutki uboczne i powikłania

Jak każda procedura medyczna, iniekcje toksyny botulinowej mogą nieść ze sobą pewne działania niepożądane, jednak większość z nich ma charakter łagodny i przemijający. Do najczęstszych, naturalnych reakcji organizmu należą drobne zasinienia, siniaki, zaczerwienienie oraz niewielki obrzęk w miejscu ukłucia. Niektórzy pacjenci w pierwszej dobie po zabiegu mogą odczuwać delikatny, tępy ból głowy, który z reguły samoczynnie ustępuje.

Poważniejsze powikłania zdarzają się niemal wyłącznie w wyniku błędów w sztuce lekarskiej lub poddania się zabiegowi w niesprawdzonym miejscu. Wstrzyknięcie zbyt dużej dawki lub podanie jej w zły mięsień może skutkować asymetrią rysów twarzy, „opadaniem” powieki (ptoza) lub brwi, nienaturalnym „kamiennym” wyrazem twarzy, czy trudnościami z uśmiechaniem się. Warto jednak zaznaczyć, że wszystkie efekty uboczne botoksu są całkowicie odwracalne i ustępują wraz z rozpadem preparatu w organizmie.